
Szkolenie z kuchni roślinnej dla personelu stołówek w Ostrowcu Świętokrzyskim
Na stołówce szkolnej czy przedszkolnej nie musicie być weganami, żeby ugotować dobry roślinny obiad. Na szkoleniu intendentów, kucharek i pracowników placówek oświatowych w Ostrowcu Świętokrzyskim zaproponowałam 25 bazowych przepisów, które uratują budżet i zaskoczą dzieciaki. Wszystko w ramach projektu Fundacji ProVeg „Szkoła na roślinach”.

Kluczowe przesłanie warsztatów z kuchni wege
Nie chcemy robić rewolucji – chcemy dodać jedno sprawdzone narzędzie do profesjonalnej kuchni na szkolnych i przedszkolnych stołówkach.

Czy kuchnia roślinna może być tańsza od mięsnej?
To pierwsze pytanie, które pojawiło się ze strony intendentek w Ostrowcu Świętokrzyskim. Moja odpowiedź: tak, a nawet taniej.
Składnik mięsny (cena orientacyjna) vs. Roślinny zamiennik
- Mielone wołowe (25 zł/kg) vs. Soczewica czerwona (12 zł/kg suchej – po ugotowaniu 2,5 kg) ~70% taniej
- Filet z kurczaka (22 zł/kg) vs. Ciecierzyca z puszki (8 zł/kg) ~60% taniej
- Śmietana 30% (15 zł/l) vs. Mleko owsiane (6 zł/l) + zagęszczenie mąką ~60% taniej
Jeśli ktoś ma wątpliwości czy dania wegańskie mogą być tańsze od mięsnych wystarczy porównanie paragonów zakupowych: wystarczy przygotować gulasz mięsny i soczewicowy i porównać ceny.

Czy kuchnia wege może być smaczna?
Intendentki i kucharki podczas szkolenia z kuchni roślinnej w Ostrowcu Świętokrzyskim zastanawiały się, jak stworzyć wege dania smaczne, nie mdłe czy rozgotowane.
Oto nasze pomysły z warsztatów na terenie KSZO:
- Zasmażka na oleju z cebulą, czosnkiem, papryką słodką – baza smakowa jak przy mięsie.
- Dodatek umami: pasta pomidorowa, odrobina sosu sojowego, grzyby suszone, płatki drożdżowe (niedrogie, dają serowy smak).
- Konsystencja: zagęszczanie mąką z ciecierzycy lub kaszą manną – nie trzeba mąki pszennej.
- Ser żółty z ziemniaka – umami smak, tani i pożywny
- Przepis błyskawiczny do wykonania: makaron pełnoziarnisty + sos z przecieru pomidorowego, soczewicy czerwonej (gotuje się 15-20 minut) i bazylii – dzieci jedzą chętniej, niż z mięsem mielonym.

Czy dzieci kuchnią wege się najedzą?
To najczęściej zadawane mi pytanie. Panuje powszechna opinia, że danie bez mięsa jest mniej pożywne. Nic bardziej mylnego. Sceptyków uspokajam – codzienny jadłospis naszych dziadków i babć opierał się przede wszystkim na fasoli, grochu i kaszy. Mięso było rarytasem i pojawiało się na stołach zwykle raz w tygodniu przy niedzieli. A mimo to ludzie głodni nie byli. Dlaczego? Warzywa strączkowe i kasze to bomba białka roślinnego! Wzmacniają mięśnie, dodają sił i nie podwyższają złego cholesterolu.
Moje argumenty żywieniowe:
- Białko: strączki + zboże (makaron orkiszowy) – pełnowartościowe.
- Błonnik: syci na dłużej niż mięso (opróżnianie żołądka wolniejsze).
- Energia: dodajcie olej rzepakowy do sosu lub pestki do posypki.

Przykładowy talerz sycący:
200 g makaronu pełnoziarnistego + 150 g sosu z soczewicy + łyżka oleju + surówka = dziecko wyjdzie najedzone na 4-5 godzin.

Szkolenie z kuchni wege stołówek krok po kroku
Krok pierwszy to obalanie mitów i użycie dietetycznych argumentów. Moje warsztaty poprzedziła krótka prezentacja: opisy pełnowartościowych dań roślinnych i zamienników dla dzieci. Niezwykle ważne było pokazanie kosztorysu: dzień mięsny vs dzień roślinny. Dopiero po omówienie odpowiedniego jadłospisu przyszedł czas na gotowanie.
- Sos pomidorowo-soczewicowy - zagęszczanie bez śmietany
- Twarożek z nasion i orzechów zamiast nabiału
- Budyń daktylowy - słodzenie bez cukru

Wspólne szukanie rozwiązań na szkoleniu stołówek
Nie każda stołówka przedszkola czy szkoły jest w pełni wyposażona. Nie każda ma dostęp do pełnej oferty dystrybutorów - produktów popularnie używanych w kuchni wegańskiej. Pomoc? Wspólna dyskusja pracowników placówek i wymiana pomysłów, opowieści o tym, jak sobie radzą inni. Takie forum wymiany myśli zwykle jest bardzo pomocne.
- Co zrobić, gdy nie ma blendera? – tarka lub przecieranie przez sito, a najlepiej wniosek o dofinansowanie napisać do miasta.
- Jak przyspieszyć? – dzień wcześniej namaczanie, puszki, mrożenie gotowych kotletów.
- Dystrybutor pokazuje produkty w cenach hurtowych – konkretne katalogi, nie ogólniki.

Mocne hasła na zakończenie warsztatów
Nie musicie być weganami, żeby ugotować dobry roślinny obiad. Wystarczy 25 bazowych przepisów kuchni wegańskiej, które uratują budżet i zaskoczą dzieciaki.
Wasze dzieci i tak jedzą frytki i bułkę – a my pokażemy, jak zrobić kotlecik, po którym nie będą prosić o drugie śniadanie o 14:00. Niech żyją buraczane kotlety!
Jeśli choć jedno danie roślinne trafi do stałego jadłospisu, za rok zaoszczędzicie tyle, ile wydajecie na jeden miesiąc mięsa.

Szkolenie z kuchni roślinnej dla pracowników personelu kuchennego szkół i przedszkoli z Ostrowca Świętokrzyskiego zrealizowałam dzięki projektowi „Szkoła na roślinach” oraz aktywnemu i realnemu wsparciu władz miasta.








