Forum Lokalnej Żywności w Krakowie
Rolnictwo, Edukacja, Gastronomia to hasła przyświecające Forum Lokalnej Żywności w Krakowie. Jako ambasadorka ProVeg Polska miałam przyjemność opowiadać zgromadzonym o programie „Szkoła na roślinach” oraz idealnym dziecięcym menu w placówkach oświatowych i restauracjach.
Forum Lokalnej Żywności w Krakowie łączy rolnictwo, edukację i gastronomię w jeden wspólny obszar działań. Praktyczna wiedza, bezpośrednie kontakty i rozmowy, które przekładają się na decyzje zakupowe i długofalową współpracę – to był pomysł na to wspólne spotkanie.
Szkoła na roślinach – zacznijmy od badania dziecięcych gustów
Ograniczenie marnowania jedzenia na stołówce szkolnej to ważne wyzwanie, które wymaga zaangażowania zarówno uczniów, jak i personelu.
Jako ambasadorka ProVeg Polska miałam przyjemność opowiadać zgromadzonym podczas Forum Lokalnej Żywności w Krakowie o programie „Szkoła na roślinach” oraz idealnym dziecięcym menu w placówkach oświatowych i restauracjach.
Idealne dziecięce menu w szkołach
Podczas swojego wykładu skupiłam się na 3 najważniejszych aspektach żywienia dzieci:
- Daj wybór (mała porcja + dokładka).
- Edukuj przez zabawę (ankiety, warsztaty).
- Zadbaj o wygląd (apetyczne podanie).
System naczyń i logistyka szkolna
- Mniejsze talerze: Dają złudzenie większej porcji i zniechęcają do nakładania zbyt dużej ilości.
- Woda i sosy oddzielnie: Unikanie zalewania całego obiadu sosem, jeśli ktoś go nie lubi.
Szkoła na roślinach – wyzwania i szkolenia dla personelu
Program „Szkoła na roślinach” to pięć kluczowych pozycji realizowanych przez ProVeg Polska w gminach, miastach docelowo placówkach edukacyjnych:
- Personel kuchenny - praktyczny warsztat prowadzony przez Katarzynę Gubałę
- Dyrekcja - spotkanie z ekspertem, konsultacja, panel dyskusyjny
- Rodzice - webinary z dietetykiem (info dot. budowania zdrowych nawyków żywieniowych, skupiony wokół edukacji żywieniowej jako praktycznych wskazówkach + fakty i mity dotyczące diety roślinnej, komponowanie posiłków, co warto wiedzieć o diecie roślinnej z punktu widzenia rodzica)
- Nauczyciele - 4-5 gotowe tematyczne scenariusze lekcji do pobrania i przeprowadzenia w klasach oraz webinar z ekspertem ProVeg
- Uczniowie - lekcja wg ww. scenariusza prowadzona przez “przeszkolonych nauczycieli” – i oczywiście warsztaty kulinarne ze zdrowego żywienia
Jak ograniczyć wyrzucanie jedzenia na stołówkach szkolnych
Bogusława Metelańska, intendentka z ZSP nr 14 w Rybniku przedstawiła zgromadzonym pracownikom stołówek sprawdzone przykłady tworzenia przyjaznego szkolnego jadłospisu. Dzięki jej informacjom dowiedzieliśmy się jak ograniczać wyrzucanie jedzenia – sprawdzone sposoby oraz jak możemy sobie usprawnić pracę na kuchni.
Działania organizacyjne w menu szkolnym
- System "sharingowy" (barense): Umożliwienie uczniom proszenia o mniejsze porcje, z możliwością dokładki. Dzięki temu biorą tyle, ile są w stanie zjeść.
- Degustacje i ankiety: Pytanie uczniów, co lubią. Wprowadzanie nowych, zdrowych potraw stopniowo, np. poprzez małe degustacje na wejściu.
- Atrakcyjne nazwy potraw: Zamiast "zupa jarzynowa" - "Zupa mocy z warzywami".
- Sałatkowy bufet: Pozwolenie na samodzielne komponowanie porcji surówek.
Zaangażowanie uczniów pomoże w ograniczeniu marnowania żywności w szkole
- Edukacja przez działanie: Warsztaty kulinarne, podczas których dzieci same przygotowują posiłki, które później trafiają na stołówkę.
- Kącik wymiany jedzenia: Półka, na której można zostawić nieotwarte, bezpieczne produkty (np. owoc, jogurt), a inni mogą je wziąć.
- Konkursy klasowe: Która klasa zostawi najmniej jedzenia na talerzach? Nagrodą może być np. wspólne wyjście.
Zmiana sposobu podawania dań w szkołach i przedszkolach
Owoce i desery w kawałkach: Zamiast całych jabłek, które często lądują w koszu, podawać pokrojone owoce.
Atrakcyjna forma: Używanie foremek do kanapek, kolorowe talerze, ciekawe ułożenie potraw.
Podczas Forum Lokalnej Żywności w Krakowie miałam wielką przyjemność wysłuchać Szymona Gatlika o patriotyzmie w gastronomii oraz rozmawiać ze zgromadzonymi szefami kuchni o idei sezonowego menu w kontekście relacji z rolnikami.
Wykład dla rolników poprowadziła Anna Danylczenko, fundatorka Grunt od Nowa, specjalistka w dziedzinie nauk politycznych, marketingu, rolnictwa i finansów. Anna o powiedziała o rolnictwie w kontekście zrównoważonego rozwoju.
Na zakończenie Forum Lokalnej Żywności w Krakowie Jakub Kulesza, koordynator do spraw miejskiej polityki żywnościowej z ramienia Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie zmotywował wszystkich do poszukiwania wizji zrównoważonego rozwoju i tworzenia dla niego wspólnych metryk.
Forum Lokalnej Żywności w Krakowie to nie były targi ani konferencja, ale jak zapowiadali organizatorzy: Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie to był dzień rozmów, pokazów i spotkań, podczas których rolnicy, edukacja i gastronomia uczyli się od siebie, poznawali swoje potrzeby i budowali relacje oparte na zaufaniu i lokalnej produkcji.
Dziękuję za zaproszenie, rozmowy pełne emocji i słowa zachęty do dalszych wspólnych działań.
Autor wybranych zdjęć: Krzysztof Morańda.